- Şu an biraz Monti'nin durumuna düştük galiba? Onunla oynamak istediğini söylemeye ne dersin? ya da merhaba diyerek yaklaş istersen..

cümlelerini az kurmadım ben oyun alanlarında Lara'yı beklerken Monti'nin kulaklarını çok çınlattık.

Bir çok kitabı böyle kullandık biz, sosyal hayatımıza taşıyarak ya da ev sohbetlerimize taşıyarak. İçselleştirdik bu şekilde mesajları, davranışları, önerileri..

Bu nedenle utangaçlık konusunda miniklere iyi geleceğini düşündüğüm bir kitap ayı Monti. Bakalım siz de sevecek misiniz

Ayı Monti oldukça meraklı, her şeyi izlemeyi çok seviyor ama o kadar utangaç ki söylecek bir şey bulamadığı ve sadece baktığı için "bakışları rahatsız ediyor"  ( Aynı oyun alanında ben de "sizinle oynamak istiyorum" diyemeyip çocukların yanlarına gidip ayakta bekleyen minikler gibi) 

Uğur böceği ailesi, Anne Kuş ve Porsuk ile tatsız bir karşılaşma sonrası ( merhaba diyemediği için :)) üzgün bir şekilde bir su birikintisinin kenarına geliyor. 

Burada bir kurbağa'nın ona yardımcı olması manidar Gülümsemenin yarattığı farkı gösteriyor Monti'ye.

Ve mutlu son. Yol üzerinde ormana dönerken yüzündeki gülümseme bir çok yeni arkadaş edinmesine yol açıyor. 

Yalnız kitabın son sayfasında ilginç bir mesaj var. Monti'nin kendisini keşfetmesi. Bu sayfa size ne ifade ediyor acaba? ( Bana çok şey ;))

Pedagog Ayşen Oy'un hazırladığı Pedagojik Öyküler Serisinde 20 öykü var. Bende olan Vitaminlerin Ziyareti, Temizlik Sağlıktır, Bu Beden Benim gibi kitapları başarılı buldum. O yüzden pozitif önyargılı olarak bu seriyi önerebilirim. Az önce internetten araştırırken öğrendim ki, Ayşen Oy 1994-1999 yılları arasında Bahçeşehir Kolejinde Rehberlik Koordinatörlüğü yapmış. 

Daha önce yazdığım gibi genelde seri olarak oluşturulan kitapları beğeniyorum; kızım Lara da öyle. Kitabın hemen arkasını çevirip onda olmayan kitapları tespit edip istemeyi seviyor

Zeynep'in Düş Sandığı hikayesi, korku kavramına farklı bir açıdan yaklaşıyor. Farklı simgesel kavramları kullandığı için hoşuma gitti. 

Olumlama kategorisinde: Bugün bir kova doldurdun mu? kitabına benzer bir şekilde, herkesin bir düş sandığı olduğu kabulüyle başlıyor hikaye. 

Arkadaşlardan dinlenilen korkunç hikayeler, televizyonda izlenen korku verebilecek görseller hepsi bu sandığa giriyor.

Gün boyunca yaşadığımız şeyler düş sandığımıza giriyor; gece olup uyuduğumuzda da bu sandıktan çıkıp rüyamıza giriyorlar.

Bu kitapta ebeveynlere de mesaj var : çocuğumuza "bunlar gerçek değil, hayal ürünü veya görsel efekt vs" dememizin onların korkularını azaltmada fayda sağlamadığı. Çünkü bir çok çocuk, hikayedeki kahramanımız gibi, gerçek olmadığını bilse de korkabiliyor. 

Dolayısıyla düş sandığı simgesini kullanarak yardımcı olabilecek yaklaşımın şu olabileceğini söylüyor hikaye : 

Yaşadığımız güzel ve neşeli şeyleri düşünürsel rüyamızda da güzel şeyler görürüz; kötü ve korkunç şeyleri düşünürsek kötü ve korkunç şeyler görürüz. 

Dolayısıyla uyku saati geldiğinde, uykuya hazırlık anlamında böyle bir tavsiye ile hikayeyi bitiriyoruz. Elbette çocuğunuza "hadi şimdi güzel şeyler düşün" dediğimizde korkusunu yenme noktasında mucize beklemek doğru olmaz. O an aklına güzel şey gelmeyebilir ya da işe yaramıyor anne yeaaaa cevabıyla da karşılaşabilirsiniz 

Dolayısıyla bu kitap tek başına derde deva diyemem. Ama uyku öncesi rahatlama rutinlerinin önemini anlatmak açısından güzel bir fikir olduğunu düşünüyorum. Bu kitabın yanına biraz destek gerekiyor; güzel bir uyku rutini oluşturabilirsiniz beraber mesela; içinde sevdiği müziğin olduğu, onu gülümseten bir kitabın belki.. ve tabii ki güzel bir uyku öncesi yogası ve meditasyonunu deneyebilirsiniz.

İyi Uykular Meditasyonu

 

Teo Dizisi 6 tane kitaptan oluşuyor. Şu an bende Tırnak Yeme ve Dalga Geçme dışında diğerleri var ve hepsini tavsiye edebilirim.

• Teo’nun Kaka Kitabı
• Teo’nun Tırnak Yeme Kitabı
• Teo’nun Gece Korkusu Kitabı
• Teo’nun Dalga Geçme Kitabı
• Teo’nun Can Sıkıntısı Kitabı
• Teo’nun Tablet Kitabı

Genelde seri olarak oluşturulan kitapları beğeniyorum; kızım Lara da öyle. Kitabın hemen arkasını çevirip onda olmayan kitapları tespit edip istemeyi seviyor

Kitaplarda sevdiğim bir başka yön de Ebeveynler için oluşturulan notlar. Bunları öncelikle okuyup belki hatırladıktan sonra kitabı okumak, hakkında sohbet etmek gerçekten fark yaratıyor.

Can Sıkıntısı hakkında çocuklar için güzel bir not var. 

Sıkılman, sana yaptığın işe bir mola vermen ya da yaptığın şeyi farklılaştırman için bedeninin ve beyninin verdiği uyarı işaretidir. Bu nedenle ona kulak vermek gerekir. 

Diğer yandan her çocuğun sıkıldığı ya da keyif aldığı şeyler farklıdır. Ancak sıkıcı bulduğun bir ders ya da oyunu, farklı insanlarla, farklı bir zamanda, farklı araç gereçlerle eğlenceli hale getirebilirsin. İnan bana, dersi dinlememek ya da kenarda oturmak daha eğlenceli değildir. Gözlerini, kulaklarını, sesini iyi kullanırsan, iyi dokunur iyi koklarsan, muhakkak yaptığın şeyi öncekilerden farklı kılan bir yanını bulursun. 

Anne Babalara Öneriler  kısmında da şunlar var;

Can sıkıntısı; okul başarısızlığı, yaramazlık ya da diğer bazı çocukluk çağı problemleri gibi aileleri doğrudan alarma geçiren ya da uzmanlara yönlendiren bir problem değildir. Günümüzde çoğu çocuğun okul sonrası aktiviteleri saat saat belli olduğundan can sıkıntısı yaşayacak ya da bunu fark edecek zamanları olmamaktadır.

Oysa bir miktar can sıkıntısı çocuğun kendini bu durumdan çıkaracak eylemler bulmaya yönlendireceği için yaratıcılığını da arttırabilmektedir. Bu da kendi kendini harekete geçirebilme becerisi açısından son derece önemlidir. 

Bu nedenle çocuğun ilk yıllarından itibaren, özellikle okul öncesi dönemde, çocuğu bazen kendisiyle baş başa bırakmak faydalıdır. Her sıkıldığında önüne bir aktivite listesi sunulan bir çocuk kendini sadece bazı uyaranlar aracılığıyla harekete geçirebilme alışkanlığı geliştirir. Bu tür uyaranların olmadığı durumlarda da zorluk yaşar.

Tabi her çocuğun yaş dönemine göre kendi kendine geçirebileceği zaman süresinin farklı olduğunu unutmamak gerekir. Özellikle  televizyonun uzun süreler açık kaldığı ya da tabletlerin bilgisayarların sürekli çocuğun elinin altında olduğu evlerde çocuğun kendi kendine ya da arkadaşlarıyla yapacağı aktivitelerden keyif alması zorlaşmaktadır.

Benzer şekilde, çocuğun can sıkıntısını sıklıkla dile getirmesi, anne babanın çocukla geçirdikleri zamanın kalitesini düşünmeleri için, çocuğun anne babayı iletişime çağırdığı bir sinyal de olabilir.

Ne zaman uzmana başvurulmalıdır?

Hangi yaşta olursa olsun, çocuğunuz can sıkıntısından şikayet etmenin yanında, uyku, iştah sorunları yaşıyor, arkadaşlarıyla dışarı çıkmak istemiyor, daha az konuşuyor ve eskiden yapmaktan hoşlandığı şeyleri yapmak istemiyorsa, onu mutsuz edebilecek şeyleri anlamaya çalışmanın ve bir uzmandan yardım almanın zamanı gelmiştir. 

Kitaba geri dönersek eğer; 

Teo mutsuz bir şekilde uyanmasıyla hikaye başlıyor. Keyifsiz hissetmesi tüm gün devam ediyor. Okulda arkadaşlarına hiç bir şekilde katılmadığı gibi onların da keyfini kaçırıyor.

Akşam eve geldiğinde; ailesine de aynı şekilde ters davranıyor ve sürekli "herşey çok sıkıcı, hiç bir şey beni mutlu etmiyor" diyor.

İlk müdahele anneden geliyor :

Gece yatmadan önce oynanan "Neye Sevindin, Neye Üzüldün" Oyunu 

Önce Teo'ya soruyor, tatmin edici cevap alamayınca kendisi, kendi hayatından cevaplıyor. Ardından tekrar Teo'ya soruyu yönlendirdiğinde Teo'dan gelen cevapta ipucunu yakalıyor :

"Hep aynı şeyleri yapmaktan sıkıldım, okul ev okul ev. Siz de eve geç geliyorsunuz, gelince de yorgun oluyorsunuz."

Ardından güzel bir soru daha geliyor annesinden :

"Bugün ne yapmak seni mutlu ederdi?"

Teo'dan arkadaşıyla bahçede futbol oynamak cevabını alınca durumu şöyle özetliyor annesi :

"Tamam o zaman, artık hem birbirimize daha çok zaman ayırmaya hem de daha değişik şeyler yapmaya çalışalım. Arkadaşlarını da daha sık evimize davet edelim"   

İkinci müdahele de babadan geliyor : 

Hayvanat Bahçesinde bir gezinti 

"Bu hayvanların hepsi öylece duruyor" diyen Teo'ya babanın cevabı Teo'nun algısını değiştiriyor. 

"Burada böyle oturunca her şey çok sıkıcı gözüküyor. Ama biliyor musun, bu hayvanlar öylece duruyor gibi gözükseler de aslında bir dolu şey yapıyorlar..."

Bu farkındalık üzerine babasıyla bir çok oyun oynuyorlar - Teo'nun keyfi yerine geliyor. 

Ama sonra kritik soru geliyor: Okulun keyfi nasıl çıkar?

Ertesi gün Teo yataktan mutsuz kalkmak yerine " Acaba bugün nasıl olacak?" diye merak ederek kalkıyor : 

O gün de belki güneş aynı şekilde doğmuştu, servis aynı saatte gelecekti ve teneffüslerde aynı oyunlar oynanacaktı; ama Teo o günü farklı hale getirmenin kendi elinde olduğunu biliyordu. 

En sevdiğim ebeveyn kitaplarından biridir: Anne Baba ve Çocuk Arasında ( Dr.Haim Ginott) Bir cümledir ama o kadar çok şey ifade eder ki benim için.

Çocuklar şifreli konuşur.

Ebeveynlerin sırf bu yüzden dedektif gibi olmaları gerek diye düşünüyorum. İhtiyacı anlamak için, çocuğuna özel çözümü sunabilmek için onu gerçekten tanıyor olmak - tanımak için de bol bol vakit geçirmek, onu izlemek gerekiyor. Hayır konuyu "kaliteli zamana" bağlamayacağım aslında. Bence vakit geçirmeden önce "algıyı netleştirmek" gerekiyor. Dikkatinizi çocuğa verebilmek elbette bir çaba gerektirebilir ama ondan ziyade biraz rehberliğe de gerek var bence.

Aynı bu kitap incelemesinin başında bahsettiğim "Ebeveynler için Notlar" ı okuduktan sonra bu kitabı çocuğunuzla okuduğunuzda çok şey fark ediyor demem gibi, ebeveynliğinizi deneyimlerken "biraz okumalısınız da aynı zamanda" sanki. Instagram postlarını okumaktan bahsetmiyorum. Evet muazzam içerikler var bazen, çok ampüller yaktırıyor.  Bahsettiğim ebeveynlik kitapları. 

Okuyup tamamını uygulayabilmek için değil, bakış açısı kazanmak için. Çocuğunuzu daha iyi anlayabilmek için. İhtimalleri çeşitlendirebilmek, yaratıcılığınızı geliştirebilmek için. 

Örneğin, Teo'nun Can Sıkıntısı kitabını okumadan önce "can sıkıntısı kavramına" bu kadar geniş perspektiften hiç bakmış mıydınız?  Siz ne düşünüyorsunuz bu konuda?

 

Teo Dizisi 6 tane kitaptan oluşuyor. Şu an bende Tırnak Yeme ve Dalga Geçme dışında diğerleri var ve hepsini tavsiye edebilirim.

• Teo’nun Kaka Kitabı
• Teo’nun Tırnak Yeme Kitabı
• Teo’nun Gece Korkusu Kitabı
• Teo’nun Dalga Geçme Kitabı
• Teo’nun Can Sıkıntısı Kitabı
• Teo’nun Tablet Kitabı

Genelde seri olarak oluşturulan kitapları beğeniyorum; kızım Lara da öyle. Kitabın hemen arkasını çevirip onda olmayan kitapları tespit edip istemeyi seviyor

Kitaplarda sevdiğim bir başka yön de Ebeveynler için oluşturulan notlar. Bunları öncelikle okuyup belki hatırladıktan sonra kitabı okumak, hakkında sohbet etmek gerçekten fark yaratıyor.

Gece korkusu hakkında şöyle 2 sayfa hazırlamışlar örneğin.

Son sayfaya da şunu eklemişler : 

Ne zaman uzmana başvurulmalıdır?

• Yukarıda önerilen yaklaşımları uyguladığınız halde gece korkuları aynı yoğunlukta ve sıklıkta devam ediyorsa;
• Kabuslar sıklıkla devam ediyor, çocuğunuzun sağlıklı bir uyku almasını engelliyor, günlük yaşam aktivitelerini, uyumunu, ilişkilerini etkiliyorsa,
• Çocuğunuz uyku halindeyken korkma, çığlık atma, konuşma, çırpınma, uyanamama ve sizlerin varlığıyla rahatlayamama vb tepkilerin olduğu "uyku terörü" yaşıyorsa uzmana başvurmalısınız.

Kitaba dönersek eğer; 

"Uyumak istemiyorum, korkuyorum" diyen Teo önce annesiyle pencereden dışarıyı izliyor. 

Meditasyona oturmadan önce yapılan oryantasyon misali Sinir sistemini regüle etmek, sakinleşmek için ideal bir başlangıç. 

Sonrasında dışarıdaki sesleri dinlediler; dikkatlerini seslere verince ne kadar çeşitli sesler olduğunu, her birine anlam vermeye başladıkça korku ile bağlantısı kesildiğini fark ettiler. 

Sağ beynin duygu dalgalanmalarında, sol beyni devreye sokarak sörf yapmaya başladılar  

En başta gelen baş etme formülü, anlamlandırma. 

Daha sonra yukarıdaki ebeveyn notunda önerdiği gibi "korkusuyla ilgili resim çizdirme" yöntemine geçildi. Aslında her duygu için işe yarar bir yöntem, o duygunun resmini çizebilmesi. Kitap için 3+ yaşını düşündüm dolayısıyla çocuğunuz belirgin bir resim çizemediği noktada siz destek olabilirsiniz. 

Sonraki formül : "abartma ve komikleştirme" 

Burada canavarın resmini komikleştirerek çizme canavar ile ilgili algısını değiştiren bir yöntem oldu. Abartma ise, mesela dışardan gelen sesleri komik bir şekilde abartarak da o seslerle ilgili algıyı değiştirebilirsiniz. Kıkırdayarak yatağa girmek eminim bir çok çocuğu rahatlatacaktır.

Korkular çocukluk döneminin normal bir parçasıdır. Ancak bir çok ebeveyn, çocuklukta hangi korkuların doğal, hangilerinin bir sorunun habercisi olduğunu merak eder. 

Korku fobiye dönüştüğünde ya da çocukta panik ataklara neden olduğunda bir terapistin kapısını çalıyoruz çoğu zaman. Dolayısıyla bir ebeveyn olarak bence doğru yaklaşım önce : korku hakkında bilgi sahibi olmak! Hangi korkular hangi yaşta ortaya çıkar, fobiler, kaygılar çocuğu nasıl etkiler, korkular nasıl anlaşılır gibi detayları öğrenebileceğiniz yetişkin kitaplarına ihtiyaç var. Bu alandaki tavsiye kitaplarımı yetişkin kategorisinde göreceksiniz  

Çocuğumuza "Korkma, artık büyüdün!" demek yerine korkusuyla kendi yaşına uygun olarak başa çıkmasına yardımcı olacak desteği vermemize imkan sağlayacak bilgileri önce biz edinmeliyiz. 

Duyguları Tanımak kategorisindeki kitaplarda hep vurguluyorum : "Duygularımızla arkadaş olmalıyız"- bu kavram bu kitapta da işlenmiş. Ama nasıl şimdi kitaba dönelim

Öncellikle kitap karakterlerinin kız veya erkek olması bazen çocuklar üzerindeki etkilerini değiştirebiliyor. Mesela bu hikayede karakterimiz "evcilik" oynayan bir kız. Orion ve Karanlık'tan farklı olarak biraz daha kız çocuklarına daha çok hitap eder gibi geldi bana. Empati kurabilmesi amaçlı. Bilmiyorum siz ne düşünüyorsunuz?

Hikaye "Deniz akşam olunca ne oynasam diye düşünürken, Karanlık pencerenin arkasından göründü" sayfası ile başlıyor.

Karanlık tüm odayı sarmaya başlayınca ( Orion ve Karanlık'tan farklı olarak) Deniz bu hikayede çok cesur ve içeri giren karanlığın elinden tutuveriyor

Orion ve Karanlık'ta, Karanlık sevimli ve şefkatli olarak resmedilmişti, burada ise daha güçsüz ve şaşkın olarak resmediliyor.

Deniz, Karanlığı elinden tuttuğu gibi önce dans ediyor, sonra mola verip sütlerini içip kek yiyorlar. Arkadaş oluyorlar ve Karanlık her gece Deniz ile dans etmeye geliyor. 

Deniz'in uykusu geldiği zaman da ışığı kapatıyor ve Karanlık ona iyi geceler deyip sarılıyor. 

Ben bu hikayeyi Lara'ya okurken Bay Karanlık diye ifade etmiştim. Bay Karanlık'la başka neler yapabiliriz geldiğinde diye sohbet edip onun resimlerini çizmeye çalışmıştık. Hava kararırken, ooo Bay Karanlığın ziyaret saati yaklaşıyor, bu gece ne yapsak, bize eşlik etmek ister mi acaba deyip uyku öncesi sohbetlerimize onu dahil ederdik. 

Böyle işte.. Bay Karanlık'ı hayal gücünüze göre her türlü kullanabilirsiniz; tavsiye ediyoruz biz, iyi bir arkadaştır

Korkular çocukluk döneminin normal bir parçasıdır. Ancak bir çok ebeveyn, çocuklukta hangi korkuların doğal, hangilerinin bir sorunun habercisi olduğunu merak eder. 

Korku fobiye dönüştüğünde ya da çocukta panik ataklara neden olduğunda bir terapistin kapısını çalıyoruz çoğu zaman. Dolayısıyla bir ebeveyn olarak bence doğru yaklaşım önce : korku hakkında bilgi sahibi olmak! Hangi korkular hangi yaşta ortaya çıkar, fobiler, kaygılar çocuğu nasıl etkiler, korkular nasıl anlaşılır gibi detayları öğrenebileceğiniz yetişkin kitaplarına ihtiyaç var. Bu alandaki tavsiye kitaplarımı yetişkin kategorisinde göreceksiniz  

Çocuğumuza "Korkma, artık büyüdün!" demek yerine korkusuyla kendi yaşına uygun olarak başa çıkmasına yardımcı olacak desteği vermemize imkan sağlayacak bilgileri önce biz edinmeliyiz. 

Duyguları Tanımak kategorisindeki kitaplarda hep vurguluyorum : "Duygularımızla arkadaş olmalıyız"- bu kavram bu kitapta da işlenmiş. Ama nasıl şimdi kitaba dönelim

En büyük korkunuz bir gün odanıza gelse ne yapardınız? 

Orion korkak bir çocuktur. ( Bu cümle kitap tanıtım yazısında geçiyor; aman diyeyim! Çocuğunuza kullanacağız en son ifade "korkak" kelimesi olmalı. Duygularımız "biz" değildir, düşüncelerimiz "biz" olmadığı gibi. Korku ile özdeşleşmeden, bizden ayrı, içimizde olan bir duygudur, gelip geçer. Onunla baş etmeyi öğrenmek, ebeveyn-çocuk işbirliğinde gerçekleşmeli ) 

Orion bir çok şeyden korkuyor. Arılardan, patlayan balonlardan, sınıfındaki kızlardan ve köpeklerden - tüm bunları güzel resimlemişler aşağıdaki sayfada. Bir çocuk için ( o an itiraf etse de etmese de) başkalarının da benzer şeylerden korkuyor olduğunu görmek, bunu normalleştirmek, rahatlatıcı olmalı. 

Ama Orion'u bunların hepsinden daha çok korkutan bir şey vardır. O da karanlıktır. Orion karanlıktan öyle korkar ki geceleri yatmaya gitmek onun için bir eziyet haline gelmiştir. Bir gece, hiç beklemediği bir anda odasına biri gelir. Bu misafir karanlığın ta kendisidir... ( Bu kısım çok heyecanlı :))

Orion, Karanlık’la tanışarak, korktuğu şeyleri çok daha yakından tanır. Aslında gece gelen tıkırtıların ve sonsuz karanlığın o kadar da ürkütücü olmadığını keşfeder. 

Genelde korktuğumuz şeyler hayal gücümüz sayesinde bize korkutucu gelir ya.. Çocuklara duygularıyla ilgili resim yaptırmak bir başka önerebileceğim yöntem. Bakın Orion karanlığı nasıl bekliyormuş, nasıl çıkmış

En nihayetinde Orion ile Karanlık arkadaş oluyorlar. Heyecanlı bir macera yaşadıktan sonra tabiiki. Bir Karanlık figürü, bu kadar şefkatli çizilebilirdi sanırım.

Bu hikayeden sohbet edilecek çok malzeme, yapılacak çok etkinlik çıkar bence. 

Keyifli okumalar diliyorum

Bu seriyi tamamlamak için az uğraşmadım.

Benim aradığım dönemde bazı duygular tükenmişti, önce ikinci ellerini bulmaya çalıştım. Bir tanesini buldum, çok sevindim. Sonra 1001 Çiçek yayın evine instagramdan tekrar basım için yazılar yazdım. Sonuç alamayınca da iki tanesinin orjinallerini amazon'dan sipariş verdim. O yüzden inceleme sayfalarımda duygulardan iki tanesi ingilizce olacak.

• Öfkeli
• Mutlu
• Duyarlı
• Kıskanç
• Utangaç
• Endişeli
• Gururlu
• Üzgün* nedense bu duygunun Türkçesi en başından beri çevrilip basılmamış.Halbuki ayrım yapılabilmesi açısından ne kadar önemli bir duygu. 

Bu duygulara yazarın yaklaşımının güzelliği anlamak için içindekiler sayfasını incelemek yeterli bence. Her bir başlık için önce sohbet edip sonrasında kitabı okumak ne kadar güzel olur düşünsenize. 

Sohbet etmek derken tabi söyle bakalım Ali şeklinde başlayan sohbetlerden bahsetmiyorum. Çocuk sözlü sınavda veya sorguya çekilir gibi hissetmemeli. Duygulardan bahsediyoruz sonuçta Bir şekilde oyuna çevirerek kullanabiliriz bu kitabı. 

Yaşına göre peluş oyuncak kullanarak veya "gecenin duygusu" töreni yapılarak, aile üyeleriyle bir araya gelip her bir soruyu bir başka üye cevaplayacak şekilde bir yarışma haline getirilebilir sanki. Sizin aklınıza neler geliyor?

 

Tüm seride öncelikle duygunun tanımı yapılıyor. 

Diğer duygulara gönderme yapılarak. Çizimler öyle başarılı ki, bir çok şeyi anlatıyor zaten.  

Öfke hissetmek normal mi? Duygularımızı sahiplenmek, onlardan kaçmaya çalışmamak, iyi/kötü duygu olmadığını hepsi bizi "insan" yapan hisler olduğunu anlatmak için güzel sayfalar..

Kitabın en son sayfasında da "başa çıkmak" için neler yapabileceğimize dair öneriler var. 

Sizde bu önerilere bakarak kendi çözümlerinizi geliştirebilirsiniz.

Çizimleri oldukça başarılı, sevimli bir "duygu" kitabı kendisi. Üzüntüyü simgeleyen karakter bir çok yönden çok başarılı; çocukların algılarını doğru şekilde odaklıyor, bir çok şeyi ifade etmenize gerek kalmadan çizim anlatıyor. 

Biz Lara ile önce üzüntü olarak okuduk kitabı, sonra öfke kapımızı çaldı, bazen de mutluluk. Her türlü duyguya uyarlanabileceğini konuştuk sonra. Her bir duygunun karakteri olsaydı ne renk olurdu, neye benzerdi diye hayal ettik, bazen hayalimizi çizerek anlattık birbirimize. Komiklikler gülüşmeler şeklinde

Duygularımıza bir arkadaş gibi yaklaşmamızı öğütleyen bir kitap "Üzüntü Kapını Çaldığında"

Bütün duygular gibi Üzüntü de hiç beklemediğin bir anda gelebilir = Kendini bir anda üzgün hissedebilirsin.

Peşinde dolaşır, bazen o kadar yakınında olur ki nefes alamazsın = Üzüntü zor bir duygu olabilir.

Onu saklamaya çalışırsın ama işe yaramaz = Duygularından kaçamazsın. 

Peki nasıl baş edeceksin?

Ondan korkmayarak. Onu dinleyerek. Hatta ona isim vererek. Ona nereden geldiğini ve ihtiyacının ne olduğunu sorarak.

Diyelim ki işe yaramadı; birlikte sessizce oturun diyor yazar. ( Meditasyon göz kırpıyor burada )

Başka neler iyi gelebilir?

• Beraber Resim yapmak?
• Müzik dinlemek?
• Sıcak çikolata içmek?
• Dışarda dolaşmak? Sesleri dinlemek? ( mindfulness göz kırpıyor burada ;))
• Belki kucaklaşmak

Ve bir sabah uyanırsın.. Artık üzgün hissetmediğinin farkına varırsın. İkiniz için yepyeni bir gün başlar! 

- Kapıdan mutluluk mu girecek anne şimdi?

- Kitap bitti Laracım, devam etseydi büyük ihtimal mutluluk girecekti.

Kitap isminden anlaşıldığı üzere "olumsuz" olarak nitelendirdiğimiz duygularla nasıl baş edebileceğimize dair bir öneri üzerine hazırlanmış.

Öneri : Vücudunu sakinleştirip ( bunun bazen zor olduğunu kabul ediyor ama önerileri var) dedektif gibi sorunu çözmek. 

Çocukların duygu kontrolünde en çok zorlandığı olaylar örnek olarak kullanılmış.

• Salıncak sırasının bir türlü gelmemesi ( Birinin senin hakkını yediğini düşünmen)
• Bisiklet sürmeyi öğrenirken yaşadığın zorlanma ( Herhangi bir olayda hemen başarılı olamadığın zaman denemekten vazgeçme ihtimali) 
• Kardeşinin oyununu bozması ( Tipik küçük kardeş durumu)

Her biri içinde vücudunu sakinleştirme yöntemi olarak farklı öneriler var :

1.NEFES PRATİĞİ

2.  DURMAK, MOLA VERMEK

3. NEFES ARKADAŞINLA RAHATLAMAK

<

Bu arada Nefes Arkadaşı ( Breathing Buddy) demişken; youtube sayfamda bununla ilgili çok güzel üç video var. İngilizce kaynaklar. Müsait bir zamanda bu videolara alt yazı eklemek istiyorum.

Bir tanesi Daniel Goleman ( suç oranının çok yüksek olduğu bir lisede bu uygulamanın mucizesi sonuçlarını anlatıyor.

Bir tanesi Nefes Arkadaşınızla nasıl nefes alabileceğinizi yakın plan anlatan bir video.

Bir tanesi de sınıf uygulaması. Göz atmanızı öneririm. 

***

Kitabımıza geri dönersek, Duygularıyla Arkadaş olan Çocuk kitabına göz attıysanız ( bu kitap ile aynı kategoride) her türlü duygunun kabülü ve bedenimizde yarattığı etkiye odaklanmıştık. 

Hani yukarıda kitabın özetini yazarken aşağıdaki ifadeyi kullanmıştım ya : 

Vücudunu sakinleştirip ( bunun bazen zor olduğunu kabul ediyor ama önerileri var) dedektif gibi sorunu çözmek. 

İşte tam bu noktada, vücudunu sakinleştirmen gerektiğini, o zor duygunun geldiğinin farkına varmanın ilk koşuludur : duygularınla arkadaş olmak. Vücudunu sakinleştirmenin kolaylaşacağı yerdir, zor duyguyu kabullenmek. Asıl aşama burada kaydedilebilirse, bu kitaptaki dedektif yaklaşımı işe yaramaya başlar. Bu anlamda, mindfulness eğitimine yine konuyu bağlayacağım ama pratik şart! Yoksa kitabın etkisi uzun sürmeyecektir. 

Bu arada kitabın en arka sayfasında Ebeveynlere Not Bırakmışlar    Sizler için üşenmeden buraya yazdım.

Mindfulness becerisinin dallarından birini özdenetim olarak ifade etmiş. 

Ebeveynler için Rehber

Özdenetimin çocuğunuzun öğrenme becerisine doğrudan etkisi olduğunu biliyor muydunuz? Duygularıyla tam olarak başa çıkamayan ya da bir göreve tam olarak odaklanamayan çocukların dikkatleri çok dağınık olduğundan bilgileri almakta zorlanırlar. 

Özdenetim, çocuğun vücudunu kontrol edebilme becerisi, uygun bir şekilde duygularıyla başa çıkabilmesi ve dikkatini bir şey üzerinde odaklayabilmesi anlamına gelir.

Özdenetim, sadece öğrenme için gerekli bir beceri değil yaşamsal bir beceridir. Çocuklara erken yaşta öğretilmeli ve ebeveynler çocuklarının bu becerilerini hayatları boyunca desteklemelidir. 

Biz, çocukların, herkesin hem iyi hem de kötü duygulara sahip olabileceğini fark etmelerini, bunun normal olduğunu bilmelerini istiyoruz. Asıl önemli olan ise, bu duygulara nasıl tepki verilmesi gerektiğidir.

Eğer çocuk bir işi yapmak için çabalar ama başaramayınca sinirlenirse ve bu duygusu sakinleşemeyecek kadar yoğun bir hale gelirse, o iş üzerindeki dikkatini kaybeder ve sonunda o işi yapmaktan vazgeçer. Fakat kızgınlık duygusunu tanıyarak sakinleşebilen özdenetimli çocukların o işi sürdürebilmeleri ve eninde sonunda başarılı olmaları çok muhtemeldir. 

Bazı çocuklarda kötü duygular olarak adlandırdığımız kızgınlık ve öfke çok yoğun olabilir ve çoğunlukla öfke nöbeti veya saldırganlık gibi zorlayıcı davranışlarla sonuçlanabilir. 

Bizim görevimiz çocukların duygularını tanıyabilmelerine yardımcı olmak ve bu duygulara neden olan olayları anlayabilmeleri için onlara duygularıyla başa çıkabilme teknikleri öğretmektir. 

Kitapta anlatıldığı gibi, çocuk ne zaman olumsuz bir duygu yaşasa, bu çözülmesi gereken bir sorun olduğuna işaret eder. Ancak bu sorun, olumsuz duygu geçmeden çözülemez. Çocuklar (ve yetişkinler) için yoğun duygularına vücutlarının verdiği tepkilerden sıyrılıp sakinleşmelerine yardımcı olacak bir çok teknik mevcuttur. Çocuk yoğun duygular yaşadığında, onu derin nefes alma gibi sakinleştirici yöntemlere yönlendirerek destek olabiliriz. 

Sevgi dolu bir yetişkin tarafından desteklenen ve değişik teknikleri deneme fırsatı olan çocuklar, nihayetinde duygularını denetlemede en çok işe yarayan yolu kendileri öğrenirler.  Sürekli ve tutarlı olarak verilen destek ve rehberlik ile çocuklar özdenetim kazanmada başarılı olabileceklerdir. 

Bu kitap 5 yaş ve üzeri çocukların temel duygularla ilgili farkındalık geliştirmelerine yardımcı olmak, aynı zamanda baş etme becerisi kazanmalarını sağlamak amacıyla hazırlanmış.

Korku - Üzüntü - Öfke  duyguları öykü içerisinde etkinliklerle işlenmiş.

Öykü seçerken de sıklıkla karşılaşılan konular ele alınmış. 

• Korku : Okula Başlama
• Üzüntü : Yakın Kaybı ( Klasiktir, beslediğin balığın ölmesi örneği)
• Öfke : Kardeş Kıskançlığı konuları ile işlenmiş.

Öncelikle kitap gerçekten çok interaktif. Bülbüş isimli kuş, Miri'ye tavsiyelerde bulunuyor. Zor duyguyla nasıl baş edebileceğine dair öneriler. Sonra SIRA SENDE kısmında senin deneyebileceğin aktivite geliyor. 

Aşağıda örneğin Korku duygusuyla baş etme önerisi olarak nefes meditasyonu var.

Her duygu sonrası Büyükler İçin de notlar bırakılmış. 

Üzüntü duygusunu işlerken, zor duygular geldiğinde sen ne yapıyorsun diye soruyu size yöneltiyor. Bu kısmı sevdim, çocuğun neyin iyi geldiğine kafa yorması - belki daha önce duymadıysa dikkatini nefesine vermeyi denemesi. Üzgünlük duygusunu yaşamak için kendine izin vermesi.. 

Üzüntü ile ilgili büyüklere ne demiş?

Ve son olarak da Öfke duygusu. Öncelikle küçük bebeklerin ( kardeş kıskançlığı üzerinden gittiği için) ihtiyaçlarına farkındalık getiriyor, sonrasına da empati kurabileceği bir etkinlik örneği veriyor.

Ve büyüklere de diyor ki : 

Büyüklere Notlar kısmını özellikle paylaşmak istedim çünkü yaklaşım bana kısa ve öz ama oldukça etkili geldi. 

Ben de bir çok ebeveyn gibi yoğun bir bilgi bombardımanı altındayım. Başta Instagram olmak üzere bir çok kanaldan ebeveynlere devamlı "ebeveynlik üzerine" uzmanlardan tavsiyeler yağıyor. Hangi birini okuyacağınızı bilemiyorsunuz çünkü vakit dediğimiz "kıymetlimiz" hepsine yetmiyor. Bizi bekleyen diğer sorumluluklarımız da olunca. Her şeye yetişmeye çalışmak yoruyor, kaçırdığımızı düşündüğümüz noktalar, geç kalınmışlık hissi gerçekten zor duygular. Hepimiz yaşıyoruz. 

Bu çağımızın zorluğu elbette. Çoğumuzun bunu yaşadığını bilmek bir yerde rahatlatıyor. Size naçizane tavsiyem, vazgeçmeyin. Ebeveynliği kitaplardan mı öğreneceğim sorusuna cevabım okuduklarını kendi yaşamına adapte edebilme kapasiten doğrultusunda evet! Okuyun, değerlendirin, çocuğunuzun tepkilerini göz önünde bulundurarak uygulayın..Onlar sizi yönlendirecekler, onlara güvenin Çünkü onlar bizim unuttuklarımızı hala hatırlıyorlar.